Uwaga: to dokument wewnętrzny aparatu władzy ZSRR — czytaj w kontekście epoki.
Kategoria: decyzja
Tłumaczenie
Decyzja katyńska z 5 marca 1940 roku
Notatka Ławrientija Berii do Józefa Stalina z propozycją rozstrzelania polskich jeńców i więźniów.
Notatka Ławrientija Berii z 5 marca 1940 roku w sprawie rozstrzelania polskich jeńców i więźniów
ZSRR (?) 13 1(?)44 op
LUDOWY KOMISARIAT ŚCIŚLE TAJNE
SPRAW WEWNĘTRZNYCH z 5. III 40 r.
„……” marca z 1940 r.
Nr 794/B
MOSKWA
KC WKP (b)
towarzyszowi STALINOWI
W obozach NKWD ZSRR dla jeńców wojennych oraz w więzieniach zachodnich obwodów Ukrainy i Białorusi przetrzymywana jest obecnie znaczna liczba byłych oficerów armii polskiej, byłych funkcjonariuszy polskiej policji i organów wywiadu, członków polskich nacjonalistycznych partii kontrrewolucyjnych, uczestników wykrytych kontrrewolucyjnych organizacji powstańczych, zbiegów i innych.
Wszyscy oni są zaprzysięgłymi wrogami władzy sowieckiej, przepełnionymi nienawiścią do ustroju sowieckiego.
Jeńcy wojenni – oficerowie i policjanci – przebywając w obozach, usiłują kontynuować działalność kontrrewolucyjną i prowadzą agitację antysowiecką. Każdy z nich oczekuje jedynie na zwolnienie, aby móc aktywnie włączyć się do walki przeciwko władzy sowieckiej.
Organy NKWD w zachodnich obwodach Ukrainy i Białorusi wykryły szereg kontrrewolucyjnych organizacji powstańczych. We wszystkich tych organizacjach aktywną rolę kierowniczą odgrywali byli oficerowie byłej armii polskiej, byli policjanci i żandarmi.
Wśród zatrzymanych zbiegów oraz osób, które naruszyły granicę państwową...
[W poprzek strony odręczne akceptacje:]
„Za. I. Stalin”
K. Woroszyłow
W. Mołotow
A. Mikojan
[Na marginesie odręcznie:]
„tow. Kalinin – za,
Kaganowicz – za”.
STRONA 2
...wykryto również znaczną liczbę osób będących członkami kontrrewolucyjnych organizacji szpiegowskich i powstańczych.
W obozach dla jeńców wojennych przetrzymywanych jest ogółem – nie licząc żołnierzy i podoficerów – 14 736 byłych oficerów, urzędników, obszarników, policjantów, żandarmów, pracowników więziennictwa, osadników i funkcjonariuszy wywiadu; pod względem narodowości ponad 97% z nich stanowią Polacy.
Wśród nich:
generałów, pułkowników i podpułkowników – 295
majorów i kapitanów – 2080
poruczników, podporuczników i chorążych – 6049
oficerów i niższych dowódców policji, straży granicznej i żandarmerii – 1030
szeregowych policjantów, żandarmów, pracowników więziennictwa i funkcjonariuszy wywiadu – 5138
urzędników, obszarników, księży i osadników – 144
W więzieniach zachodnich obwodów Ukrainy i Białorusi przetrzymywanych jest ogółem 18 632 aresztowanych (w tym 10 685 Polaków), a wśród nich:
byłych oficerów – 1207
byłych policjantów, funkcjonariuszy wywiadu i żandarmów – 5141
szpiegów i dywersantów – 347
byłych obszarników, fabrykantów i urzędników – 465
członków różnych organizacji kontrrewolucyjnych i powstańczych oraz innych elementów kontrrewolucyjnych – 5345
zbiegów – 6127
Liczby i układ tej strony odpowiadają rosyjskiemu oryginałowi.
STRONA 3
Biorąc pod uwagę, że wszyscy oni są zatwardziałymi, niepoprawnymi wrogami władzy sowieckiej, NKWD ZSRR uważa za konieczne:
I. Polecić NKWD ZSRR:
1) sprawy 14 700 osób znajdujących się w obozach dla jeńców wojennych – byłych polskich oficerów, urzędników, obszarników, policjantów, funkcjonariuszy wywiadu, żandarmów, osadników i pracowników więziennictwa;
2) a także sprawy 11 000 osób aresztowanych i przebywających w więzieniach zachodnich obwodów Ukrainy i Białorusi – członków różnych kontrrewolucyjnych organizacji szpiegowskich i dywersyjnych, byłych obszarników, fabrykantów, byłych polskich oficerów, urzędników i zbiegów –
rozpatrzyć w trybie specjalnym, stosując wobec nich najwyższy wymiar kary – rozstrzelanie.
II. Sprawy rozpatrzyć bez wzywania aresztowanych, bez przedstawiania im zarzutów, bez postanowienia o zakończeniu śledztwa i bez aktu oskarżenia, w następującym trybie:
a) wobec osób znajdujących się w obozach dla jeńców wojennych – na podstawie informacji przedstawianych przez Zarząd do spraw Jeńców Wojennych NKWD ZSRR;
Treść tej części jest również powtórzona w formalnej uchwale Politbiura z tego samego dnia.
STRONA 4
b) wobec osób aresztowanych – na podstawie informacji z akt przedstawianych przez NKWD Ukraińskiej SRR i NKWD Białoruskiej SRR.
III. Rozpatrywanie spraw i wydawanie decyzji powierzyć trójce w składzie towarzyszy:
[nazwisko „Beria” skreślone odręcznie]
Mierkułow, [odręcznie dopisano: Kobułow] i Basztakow
(naczelnik 1. Wydziału Specjalnego NKWD ZSRR).
LUDOWY KOMISARZ SPRAW WEWNĘTRZNYCH
Związku SRR
Ł. BERIA
[podpis]
[Adnotacje kancelaryjne i odręczne na dokumencie:]
„P13/144”
„5 III 40 r.”
Oryginał pokazuje skreślenie Berii ze składu trójki i odręczne dopisanie Kobułowa.