Notatka Ławrientija Berii z 5 marca 1940 roku w sprawie rozstrzelania polskich jeńców i więźniów ZSRR (?) 13 1(?)44 op LUDOWY KOMISARIAT ŚCIŚLE TAJNE SPRAW WEWNĘTRZNYCH z 5. III 40 r. „……” marca z 1940 r. Nr 794/B MOSKWA KC WKP (b) towarzyszowi STALINOWI W obozach NKWD ZSRR dla jeńców wojennych oraz w więzieniach zachodnich obwodów Ukrainy i Białorusi przetrzymywana jest obecnie znaczna liczba byłych oficerów armii polskiej, byłych funkcjonariuszy polskiej policji i organów wywiadu, członków polskich nacjonalistycznych partii kontrrewolucyjnych, uczestników wykrytych kontrrewolucyjnych organizacji powstańczych, zbiegów i innych. Wszyscy oni są zaprzysięgłymi wrogami władzy sowieckiej, przepełnionymi nienawiścią do ustroju sowieckiego. Jeńcy wojenni – oficerowie i policjanci – przebywając w obozach, usiłują kontynuować działalność kontrrewolucyjną i prowadzą agitację antysowiecką. Każdy z nich oczekuje jedynie na zwolnienie, aby móc aktywnie włączyć się do walki przeciwko władzy sowieckiej. Organy NKWD w zachodnich obwodach Ukrainy i Białorusi wykryły szereg kontrrewolucyjnych organizacji powstańczych. We wszystkich tych organizacjach aktywną rolę kierowniczą odgrywali byli oficerowie byłej armii polskiej, byli policjanci i żandarmi. Wśród zatrzymanych zbiegów oraz osób, które naruszyły granicę państwową... [W poprzek strony odręczne akceptacje:] „Za. I. Stalin” K. Woroszyłow W. Mołotow A. Mikojan [Na marginesie odręcznie:] „tow. Kalinin – za, Kaganowicz – za”. STRONA 2 ...wykryto również znaczną liczbę osób będących członkami kontrrewolucyjnych organizacji szpiegowskich i powstańczych. W obozach dla jeńców wojennych przetrzymywanych jest ogółem – nie licząc żołnierzy i podoficerów – 14 736 byłych oficerów, urzędników, obszarników, policjantów, żandarmów, pracowników więziennictwa, osadników i funkcjonariuszy wywiadu; pod względem narodowości ponad 97% z nich stanowią Polacy. Wśród nich: generałów, pułkowników i podpułkowników – 295 majorów i kapitanów – 2080 poruczników, podporuczników i chorążych – 6049 oficerów i niższych dowódców policji, straży granicznej i żandarmerii – 1030 szeregowych policjantów, żandarmów, pracowników więziennictwa i funkcjonariuszy wywiadu – 5138 urzędników, obszarników, księży i osadników – 144 W więzieniach zachodnich obwodów Ukrainy i Białorusi przetrzymywanych jest ogółem 18 632 aresztowanych (w tym 10 685 Polaków), a wśród nich: byłych oficerów – 1207 byłych policjantów, funkcjonariuszy wywiadu i żandarmów – 5141 szpiegów i dywersantów – 347 byłych obszarników, fabrykantów i urzędników – 465 członków różnych organizacji kontrrewolucyjnych i powstańczych oraz innych elementów kontrrewolucyjnych – 5345 zbiegów – 6127 Liczby i układ tej strony odpowiadają rosyjskiemu oryginałowi. STRONA 3 Biorąc pod uwagę, że wszyscy oni są zatwardziałymi, niepoprawnymi wrogami władzy sowieckiej, NKWD ZSRR uważa za konieczne: I. Polecić NKWD ZSRR: 1) sprawy 14 700 osób znajdujących się w obozach dla jeńców wojennych – byłych polskich oficerów, urzędników, obszarników, policjantów, funkcjonariuszy wywiadu, żandarmów, osadników i pracowników więziennictwa; 2) a także sprawy 11 000 osób aresztowanych i przebywających w więzieniach zachodnich obwodów Ukrainy i Białorusi – członków różnych kontrrewolucyjnych organizacji szpiegowskich i dywersyjnych, byłych obszarników, fabrykantów, byłych polskich oficerów, urzędników i zbiegów – rozpatrzyć w trybie specjalnym, stosując wobec nich najwyższy wymiar kary – rozstrzelanie. II. Sprawy rozpatrzyć bez wzywania aresztowanych, bez przedstawiania im zarzutów, bez postanowienia o zakończeniu śledztwa i bez aktu oskarżenia, w następującym trybie: a) wobec osób znajdujących się w obozach dla jeńców wojennych – na podstawie informacji przedstawianych przez Zarząd do spraw Jeńców Wojennych NKWD ZSRR; Treść tej części jest również powtórzona w formalnej uchwale Politbiura z tego samego dnia. STRONA 4 b) wobec osób aresztowanych – na podstawie informacji z akt przedstawianych przez NKWD Ukraińskiej SRR i NKWD Białoruskiej SRR. III. Rozpatrywanie spraw i wydawanie decyzji powierzyć trójce w składzie towarzyszy: [nazwisko „Beria” skreślone odręcznie] Mierkułow, [odręcznie dopisano: Kobułow] i Basztakow (naczelnik 1. Wydziału Specjalnego NKWD ZSRR). LUDOWY KOMISARZ SPRAW WEWNĘTRZNYCH Związku SRR Ł. BERIA [podpis] [Adnotacje kancelaryjne i odręczne na dokumencie:] „P13/144” „5 III 40 r.” Oryginał pokazuje skreślenie Berii ze składu trójki i odręczne dopisanie Kobułowa.