Dokumenty katyńskie

Winston Churchill do Józefa Stalina – 24 kwietnia 1943 roku

Pliki: Zobacz reprodukcję w cyfrowym wydaniu FRUS (JPG)

Opracowanie, tłumaczenie i odczyt: dr Mateusz Zemla

Tłumaczenie

Winston Churchill do Józefa Stalina – 24 kwietnia 1943 roku

Tłumaczenie

Ambasador Majski doręczył mi ubiegłej nocy Pańską wiadomość. Z całą pewnością stanowczo sprzeciwimy się jakiemukolwiek „dochodzeniu” Międzynarodowego Czerwonego Krzyża lub jakiegokolwiek innego organu na terytorium znajdującym się pod władzą Niemców. Takie dochodzenie byłoby oszustwem, a jego wnioski zostałyby wymuszone terrorem. Pan Eden spotyka się dziś z Sikorskim i będzie go możliwie najusilniej nakłaniał do wycofania wszelkiego poparcia dla jakiegokolwiek dochodzenia prowadzonego pod auspicjami nazistowskimi. Nigdy też nie zgodzilibyśmy się na żadne rokowania z Niemcami ani na jakiekolwiek kontakty z nimi i będziemy naciskać w tej sprawie na naszych polskich sojuszników. Później zatelegrafuję Panu, jak Sikorski zareaguje na powyższe kwestie. Jego położenie jest bardzo trudne. Daleki od sympatii proniemieckich czy pozostawania z Niemcami w zmowie, narażony jest na obalenie przez Polaków, którzy uważają, że nie występował wystarczająco stanowczo w obronie swego narodu wobec Sowietów. Gdyby odszedł, otrzymalibyśmy tylko kogoś gorszego. Mam więc nadzieję, że Pańska decyzja o „przerwaniu” stosunków ma być rozumiana raczej jako ostateczne ostrzeżenie niż jako zerwanie i że nie zostanie ogłoszona publicznie, przynajmniej dopóki nie zostaną wypróbowane wszystkie inne możliwości. Publiczne ogłoszenie zerwania stosunków wyrządziłoby największą możliwą szkodę w Stanach Zjednoczonych, gdzie Polacy są liczni i wpływowi. Wczoraj przygotowałem telegram do Pana, prosząc o rozważenie zgody na wyjazd większej liczby Polaków i członków ich rodzin do Persji. Złagodziłoby to narastające niezadowolenie w utworzonej tam Armii Polskiej i pozwoliłoby mi wpływać na Rząd Polski, aby działał zgodnie z naszymi wspólnymi interesami i przeciwko wspólnemu wrogowi. Wstrzymałem wysłanie tego telegramu w następstwie Pańskiej wiadomości, mając nadzieję, że sytuacja się wyjaśni.

Źródło: United States Department of State, Foreign Relations of the United States, Diplomatic Papers, 1943, The British Commonwealth, Eastern Europe, the Far East, Volume III, Washington: United States Government Printing Office, 1963, dokument 291, s. 393–394; osobista wiadomość Winstona Churchilla do Józefa Stalina z 24 kwietnia 1943 roku, przekazana Franklinowi D. Rooseveltowi w telegramie Churchilla z 25 kwietnia 1943 roku.

← Powrót do działu Wielka Trójka wobec Katynia